In het parlement van Griekenland zit een partij die een liefdesrelatie heeft met het Nazisme. De Gouden Dageraad begon met een tijdschrift dat gebaseerd is op de ideeën van onder andere Hitler en Goebbels. Knokploegen, maar ook parlementsleden van de Gouden Dageraad zaaien angst door iedereen die er niet-Grieks uitziet in elkaar te slaan. Meerdere parlementsleden zitten in de gevangenis omdat de partij direct gelieerd is aan onder andere twee moorden. Bij jaarlijkse demonstratie van deze partij spreekt redacteur Rens van Hoogdalem met een van haar kopstukken.

Door Rens van Hoogdalem

Het eerste wat opvalt aan de demonstratie voor het hoofdgebouw van de Gouden Dageraad, zijn de honderden vlaggen. Een lichte vlaag van verbazing en afschuw valt niet te onderdrukken wanneer een grote menigte op fervente wijze met vlaggen zwaait waarop een verkapt hakenkruis staat. Het moet een meandros voorstellen, een oud Grieks symbool dat gebruikt werd als decoratie van huizen. Een beetje zoals de love makes a house a home- poster van je tante. Het is opmerkelijk dat een politieke partij voor een onbenullig decoratief symbool kiest als partijlogo. Het rood-zwarte partijsymbool is niet de enige openlijke flirt met het nazisme. Zo bracht partijleider Michaloliakos in 2011 tijdens een gemeenteraadsvergadering een Hitlergroet uit, nadat een wethouder hem een fascist genoemd had. Daarnaast biedt de Gouden Dageraad voor leden die meer willen weten over de Tweede Wereldoorlog in hun winkeltje het dagboek van Joseph Goebbels aan. Het dagboek van Anne Frank zal je hier daarentegen niet vinden. Tot zover hun ‘heimelijke’ affaire met het nazisme.

Een kleine tweeduizend man staat op de weg voor het partijgebouw leuzen te scanderen, te praten en bier te drinken. Aan de rand van deze mensenmassa staat een groep potige mannen met kale koppen als een linie om de mensenmassa heen. Ze dragen camouflagebroeken, zwarte bomberjacks en aan hun hand een zwarte helm. De zwarte helmen en zwarte kleren zijn het handelsmerk van de knokploegen van de Gouden Dageraad. Sinds 2012 beschrijven tientallen getuigen hoe zij door deze mannen met zwarte helmen bruut in elkaar geslagen zijn. Gewapend met knuppels, messen en planken met spijkers erin verspreiden ze hun nationalistische boodschap. Het vreemde is dat deze tak door de partijtop niet veroordeeld wordt. Sterker nog, op internet circuleren meerdere beelden rond waarin te zien is hoe partijleden letterlijk oproepen tot geweld tegen migranten, om vervolgens zelf mee te doen met het vernielen van marktkramen van migranten of met een knokpartij tegen de antifascisten van Antifa.

Al dit geweld komt in 2015 tijdelijk tot een halt met de arrestatie van maar liefst 69 Gouden Dageraad-leden. De aanklacht luidt: het aanzetten tot en organiseren van geweld en het runnen van een criminele organisatie. Onder deze 69 verdachten zitten ook alle achttien parlementsleden die vanaf 2012 een zetel hadden. Tijdens dit proces staat onder andere de moord op de rapper Killah P (Pavlos Fyssas) centraal. Deze werd op 17 september 2013 neergestoken door een lid van Gouden Dageraad, terwijl de politie stond toe te kijken. Slechts één agente doorbrak de apathie van haar collega’s en arresteerde de moordenaar. Zij zette daarmee het strafrechtelijk proces in gang dat nog steeds bezig is.

“De Gouden Dageraad altijd zal winnen. We gaan liever dood, dan dat we verliezen.”

Geestdrift ontmoet de vader van Pavlos Fyssas op een polytheïstische bijeenkomst. Hij is van mening dat de Gouden Dageraad bestaat uit een “zooitje pestkoppen die opeens macht kregen. Het zijn eigenlijk gewoon criminelen. Hun manier van praten, hun kleding en hun gedrag; ze verbergen het niet eens. Een groot deel van de huidige parlementsleden waren voor hun politieke carrière uitsmijter of barpersoneel.” Toch kan dit ‘zooitje pestkoppen’ rekenen op de steun van honderdduizenden Grieken. Hun Wildersachtige ideeën over immigratie, hun roep om een kleiner Europa en een sterker Griekenland en hun belofte de werkloosheid tegen te gaan leverde de partij zeventien zetels op in 2015.

Op de demonstratie raak ik in gesprek met Irene Pappas, hoofdredactrice van het tijdschrift van de Gouden Dageraad en vrouw van Christos Pappas, parlementslid voor GD. Ik vraag haar wat iedereen toch aan het roepen is. Met een lieve lach vertelt zij mij dat men de volgende Spartaans leus schreeuwt: “Ofwel zal je overwinnen ofwel zal je sterven en op het schild teruggebracht worden”. Ter verduidelijking legt ze even uit dat “de Gouden Dageraad altijd zal winnen. We gaan liever dood, dan dat we verliezen.” Even later worden er steeds vier woorden gescandeerd die de boodschap nog kernachtiger overbrengen: “Bloed, Eer, Gouden Dageraad!”

Ik vraag haar waarom er zoveel mensen in het zwart gekleed zijn en waarom het groepje mannen een paar meter verderop zwarte motorhelmen bij zich heeft. Ze kijkt even opzichtig om zich heen en antwoordt dan: “Nee, ik zie geen mensen met zwarte helmen hoor. Daarnaast, ik draag toch ook geen zwart.” Op de vraag of deze demonstratie voor mij ook veilig is, reageert ze geagiteerd: “Het is aan jou.” Kort daarna worden er fakkels verspreid. Voordat er ook hooivorken uitgedeeld worden, besluit ik dat ik genoeg gezien heb en verlaat de demonstratie.